NAS  RA  BYURAKAN  ASTROPHYSICAL  OBSERVATORY  AFTER  V. A.  AMBARTSUMIAN  (NATIONAL  VALUE)

ՀՀ  ԳԱԱ  Վ․ Հ․  ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԻ  ԱՆՎԱՆ  ԲՅՈՒՐԱԿԱՆԻ  ԱՍՏՂԱԴԻՏԱՐԱՆ  (ԱԶԳԱՅԻՆ  ԱՐԺԵՔ)

ՀԱՅ  ENG

Մամուլի հաղորդագրություն


ՀՀ ԳԱԱ Վ. Համբարձումյանի անվ. Բյուրականի աստղադիտարան
Մամուլի հաղորդագրություն 18.04.2020


ՀՈՒՇԱՐՁԱՆՆԵՐԻ ԵՎ ՏԵՍԱՐԺԱՆ ՎԱՅՐԵՐԻ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ՕՐ

Ապրիլի 18-ը նշվում է որպես Հուշարձանների և տեսարժան վայրերի միջազգային օր։ 1982 թ. Հուշարձանների և տեսարժան վայրերի միջազգային խորհրդի (ICOMOS-ի) առաջարկությամբ այս օրը նշվում է որպես հուշարձանների և տեսարժան վայրերի միջազգային օր: Հայաստանի Հանրապետությունը կոնվենցիան վավերացրել է 1993 թ. սեպտեմբերի 5-ին:

Հայաստանն իր բազմաթիվ հուշարձանների շնորհիվ համարվում է թանգարան բաց երկնքի տակ։ Մշակութային և պատմական արժեք ներկայացնող այդ կառույցների թվում քիչ չեն նաև աստղագիտական հուշարձանները։ Դրանցից թվում են օրինակ՝

Զորաց քարեր (Քարահունջ) հնագույն աստղագիտական հուշարձանը։ Այն Հայաստանում ամենագրավիչ աստղագիտական պատմական կառույցն է, որը գտնվում է Երևանից 200 կմ, իսկ Սիսիանից 3 կմ հեռավորության վրա։ Ծովի մակարդակից բարձր է 1770 մ։ 1980-ական թթ. կեսերին Քարահունջը մեկնաբանվել է որպես հնագույն աստղագիտական հուշարձան և ուսումնասիրվել Էլմա Պարսամյանի (1985) և Պարիս Հերունու (1998) կողմից: Քարահունջի տարիքի գնահատականները բավական տարբեր են և ընկած են 7700-ից մինչև 4000 տարի միջակայքում: Քարահունջում հաշվվում են 250 մետր երկարությամբ ձգվող 222 քարեր, այդ թվում 84-ը 4-5 սմ տրամագիծ ունեցող անցքերով են: Այստեղ կարելի է գտնել 30 աղեղնային վայրկյան ճշտությամբ տասնյակ աստղագիտական քարե գործիքներ: Ըստ որոշ գնահատականների (որոշակի աստղերի դիտումների)՝ աստղադիտարանն օգտագործվել է մ.թ.ա. 7700-2200 թթ. ընթացքում, մոտ 5500 տարի շարունակ:

Մեծամորը Հայաստանի մյուս հնագույն աստղադիտարանն է: Այն գտնվել է Մեծամոր գետի մոտ հին քաղաքի սահմաններում, Երևանից 35 կմ հեռավորության վրա, ներկայիս Արմավիրի շրջանում: Մ.թ.ա. 5-րդ հազարամյակից սկսած այն բնակելի է եղել: 1960-ական թթ. կեսերին Էլմա Պարսամյանի կողմից այն առաջին անգամ մեկնաբանվել է որպես հնագույն աստղագիտական հուշարձան։ Աստղադիտարանի տարիքը գնահատվում է մոտ 4600 տարի:

Բյուրականի աստղադիտարանի նախաձեռնությամբ Հայաստանում և տարածաշրջանում զարգանում է աստղագիտական տուրիզմը, որի մեջ մտնում է նաև աստղագիտական հնավայրերի ուսումնասիրությունը։

Մելինե Ասրյան




Հասցե՝ ՀՀ, Արագածոտնի մարզ, Բյուրական, 0213
Հեռ․՝ (+374-91) 195901
Էլ․ հասցե՝ observ@bao.sci.am

Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են © 2017-2020, Բյուրականի աստղադիտարան